Opent in een nieuw tabblad

Jaaroverzicht 2009: het begin van het archief

12 december 2009

Op 24 november 2009 verschijnen binnen enkele dagen tientallen berichten tegelijk, aangevoerd door het werk van toxicoloog Henk Tennekes. De kern van de boodschap: de milieuverontreiniging met imidacloprid veroorzaakt insectensterfte en verklaart het uitsterven van vogelsoorten. Sinds 2004 is er sprake van zware oppervlaktewaterverontreiniging met dit neonicotinoïde, met desastreuze gevolgen voor de insecten. De insecten waarmee zwaluwen, mussen en weidevogels hun kuikens moeten grootbrengen.

De onderliggende cijfers zijn ronduit schokkend: metingen uit 2007 tonen imidacloprid-concentraties in het Nederlandse oppervlaktewater die op sommige plekken in de Randstad meer dan 4.000 keer de veilige norm overschrijden, in Waddinxveen zelfs tot een niveau dat acuut dodelijk is voor honingbijen. Vooral het westen van Nederland (Bollenstreek, Groene Hart, Rijnmond) blijkt zwaar getroffen, precies in de veenweidegebieden waar de weidevogelstand het hardst instort.

Diezelfde eerste week meldt het CBS dat de landelijke weidevogelstand sinds 2000 jaarlijks met gemiddeld 4,5% afneemt; in het Groene Hart en Noord-Holland zelfs met 13% per jaar, een halvering in vijf jaar tijd. “Als het voor de grutto vijf voor twaalf is, dan is het voor de veldleeuwerik inmiddels een voor twaalf”, aldus Sovon. Enkele dagen later blijkt de grauwe gors feitelijk uitgestorven als Nederlandse broedvogel. Werden er eind jaren zeventig nog duizend broedparen waargenomen, was er dit jaar nog maar één ongepaarde vogel te zien. Toch is er ook precedent voor hoop: in Frankrijk wordt het gebruik van Gaucho (imidacloprid) op maïs al sinds 2004 verboden na jarenlange juridische strijd van de Franse imkers.

← Alle jaaroverzichten